Pandemia niewątpliwie zmieniła nasze codzienne życie, musieliśmy przystosować się do nowych, odgórnie narzuconych norm.

Nas, studentów dotknęło to szczególnie. Nauka zdalna, brak kontaktów z rówieśnikami, życie online…

Po dłuższym czasie nauki w takim trybie mogłam zaobserwować wady i zalety tej sytuacji. Nie są to tylko moje wnioski i spostrzeżenia, ale także moich znajomych, studentów.

Wady zdalnego nauczania

Zacznijmy może od wymienienia wad nauki zdalnej.

Brak osobistej integracji. Trudniej nawiązujemy nowe znajomości, przebywanie ze sobą w jednym otoczeniu oswaja nas z grupą, możemy poczuć się jej częścią. Poznać każdego z osobna, uznać z kim chcielibyśmy nawiązać bliższą relację. Uczymy się swoich zachowań, tworzą się wspólne wspomnienia, można na bieżąco przedyskutować istotne kwestie – na uczelni jest się tu i teraz, nie umawiamy się w przerwie pomiędzy pracą, obiadem, sprzątaniem. Warto wspomnieć również o poznaniu się z wykładowcą. Online nie czujemy tej samej atmosfery, którą jest w stanie stworzyć na sali, a on sam nie ma możliwości oceny tego, jak odbieramy przekazywaną przez niego wiedzę.

Kolejne, będąc w domu nie włącza nam się w głowie ten sam „tryb nauki”, który mamy na uczelni. Możemy leżeć w łóżku, zamykać oczy. Obniżamy poziom skupienia, co wpływa bardzo niekorzystnie na jakość przyswajania wiedzy. Nie jesteśmy tak samo zaangażowani. Niektórzy wręcz wyrywają się ze snu kilka minut przed zaplanowanymi zajęciami, nie są jeszcze odpowiednio rozbudzeni. Pomijają przygotowania, które wykonywali przed wyjściem na uczelnię – prysznic, śniadanie.

Uczestnicząc w zajęciach online w domu mamy wokół siebie pełno rozpraszaczy. Mowa tutaj głównie o innych domownikach korzystających z pomieszczenia, w których się uczymy, jak i z pozostałej części domu. Może to powodować niezadowolenie u obu stron. Czujemy się odrywani od nauki słysząc dźwięk muzyki czy pralki. U innych osób pojawia się uczucie ograniczenia wynikające z faktu, że potrzebujemy ciszy i spokoju. Wiąże się to z zabraniem im pełnej swobody, zwłaszcza podczas egzaminów.

Wady nauczania zdalnego w szerszej perspektywie

Analizując wady nauki zdalnej oraz wady nauczania zdalnego, warto spojrzeć na ten model nie tylko z punktu widzenia studenta, ale także wykładowcy. Prowadzenie zajęć online często utrudnia bieżącą interakcję z grupą, zadawanie pytań spontanicznie oraz reagowanie na niewerbalne sygnały świadczące o niezrozumieniu materiału. Brak kontaktu wzrokowego i ograniczona aktywność studentów sprawiają, że tempo i forma przekazu muszą być bardziej uniwersalne, co nie zawsze odpowiada wszystkim uczestnikom zajęć.

Dodatkowo długotrwałe funkcjonowanie w trybie online może prowadzić do znużenia ekranem, spadku motywacji oraz poczucia izolacji. Te wady i zalety zdalnego nauczania są szczególnie widoczne przy kierunkach wymagających pracy zespołowej, dyskusji lub zajęć praktycznych.

Zalety nauki zdalnej

Jesteśmy u siebie. Możemy w dowolnym momencie napić się ulubionej kawy czy sięgnąć do lodówki. Możemy całe zajęcia spędzić wygodnie w domowych ubraniach. Odczuwamy również większą swobodę. Nie musimy uważać na każdy gest, co w przypadku tradycyjnej formy nauczania jest raczej standardem. Choroba nie wyklucza nas z możliwości uczestniczenia na wykładach, tak samo wyjazd w rodzinne strony czy podróż. Wystarczy telefon z dostępem do Internetu.

Kolejnym, bardzo ważnym elementem jest czas, który musieliśmy poświęcić na dojazdy. W nauce online możemy spożytkować go w dowolnie wybrany sposób. Jedni wykonują obowiązki domowe, drudzy wykorzystują ten czas na regenerację lub jeszcze inne czynności. Oszczędza nam to również presji czasu, z którą musieliśmy się mierzyć. Znika ryzyko spóźnienia się przez utrudnienia na drodze, autobus, który nie przyjechał. Nie zamartwiamy się tym, że zapomnieliśmy o zabraniu materiałów, wszystko mamy pod ręką. I co najważniejsze zaoszczędzamy pieniądze.

Niepodważalną zaletą e-learningu jest to, że zajęcia są nagrywane. Dzięki temu mamy możliwość odtwarzania ich w dowolnej ilości w dowolnym czasie. Nie musimy martwić się tym, że przez swoją nieobecność stracimy omówienie materiałów. Ułatwia to również przygotowywanie się do zaliczeń, egzaminów. Każdy może uczyć się w swoim tempie, redagować notatki, nadrabiać zaległości. Pojawiła się możliwość korzystania wielokrotnie ze świetnych, rzetelnych źródeł wiedzy.

Zalety zdalnego nauczania widziane długofalowo

Z drugiej strony zalety zdalnego nauczania ujawniają się szczególnie w kontekście elastyczności i dostępności edukacji. Nauka online umożliwia uczestnictwo w zajęciach osobom, które z różnych powodów nie mogłyby studiować stacjonarnie. Mowa tu o osobach pracujących, rodzicach czy studentach mieszkających daleko od ośrodków akademickich.

Zalety nauki zdalnej obejmują także rozwój kompetencji cyfrowych, samodzielności oraz umiejętności zarządzania czasem. Studenci uczą się planować swoją pracę, korzystać z narzędzi online i selekcjonować źródła informacji. Są to kompetencje, które mają realne znaczenie na rynku pracy i często wykraczają poza sam program studiów.

Wady i zalety e-learningu. Co warto brać pod uwagę?

Znaleźliśmy się w innej rzeczywistości. Takiej, która wymaga od nas zmiany dotychczasowych form rozwoju, funkcjonowania. Ważne jest to, aby ją zaakceptować i nauczyć się korzystania z jej zalet nie zapominając o tym, co wcześniej tworzyło naszą codzienność.

Podsumowując wady i zalety e-learningu, można zauważyć, że ten model nauczania nie jest ani jednoznacznie lepszy, ani gorszy od tradycyjnego. Sprawdza się najlepiej jako uzupełnienie klasycznej edukacji lub w formie hybrydowej. Daje dużą swobodę i dostęp do wiedzy, ale jednocześnie wymaga wysokiego poziomu samodyscypliny i odpowiednich warunków do nauki.

Świadome korzystanie z zalet oraz minimalizowanie wad nauczania zdalnego pozwala lepiej dopasować ten model do indywidualnych potrzeb i możliwości. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby nie traktować e-learningu jako rozwiązania tymczasowego, lecz jako pełnoprawną formę edukacji, która odpowiednio wdrożona może przynieść realne korzyści.

Dowiedz się również czy warto studiować zarządzanie. 

Autor: Agata Tomczyk